Ναυτική συνεργασία Ρωσίας και Ιράν στην Κασπία… με στόχο την Τουρκία

Η Ρωσία έχει θορυβηθεί από την αυξανόμενη τουρκική επιρροή στην περιοχή της Κασπίας Θάλασσας, κυρίως εξαιτίας της θέλησης της Τουρκίας για την μεταφορά φυσικού αερίου της Κασπίας Θάλασσας μέσω αγωγών, περιορίζοντας την Ρωσική κυριαρχία στις αγορές.

Σε αντίδραση, η Ρωσία επέκτεινε τις ναυτικές της δραστηριότητες στην Κασπία Θάλασσα, για να δείξει ότι παραμένει μια δύναμη που θα πρέπει να την σέβονται, καθώς μπορεί να διακόψει βιαίως την ροή του φυσικού αερίου. Αυτά υποστηρίζονται σε άρθρο του ο Paul Goble στο Eurasia Daily Monitor, Τόμος 18, Τεύχος 32 και δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του ιδρύματος Jamestown.

Οι ρωσικές δραστηριότητες θορύβησαν το Αζερμπαϊτζάν, τη χώρα που ωφελήθηκε κυρίως από την τουρκική επέκταση στην περιοχή της Κασπίας και το οποίο υποστηρίζει την δημιουργία επιπλέον δεσμών, μέσω της Κασπίας, με τις χώρες της Κεντρικής Ασίας.

Αντιδρώντας, το Μπακού προετοίμασε τις ναυτικές του δυνάμεις να προστατεύσουν τους αγωγούς και άλλες ενεργειακές υποδομές στην Κασπία Θάλασσα, από επιθέσεις άλλων χωρών ή τρομοκράτες. Αυτό δεν σημαίνει πως αναμένονται επιθέσεις, αλλά είναι πιθανές, γι’ αυτό και η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν μιλά ανοιχτά για τον κίνδυνο αυτό.

Η Μόσχα όμως δεν περιορίστηκε σε δράσεις των δικών της δυνάμεων στην Κασπία. Τις τελευταίες εβδομάδες διεξήχθησαν δύο ασκήσεις με το ιρανικό Ναυτικό, στην κεντρική και νότια Κασπία θάλασσα, όπου βρίσκονται τα ενεργειακά πεδία και οι ενεργειακές υποδομές μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Τουρκμενιστάν.

Τα κοινά γυμνάσια Ρωσίας – Ιράν πραγματοποιήθηκαν επειδή και η Τεχεράνη ανησυχεί για τις επιπτώσεις της αύξησης της τουρκικής επιρροής στην περιοχή, όπως και η Μόσχα.

Το Ιράν δεν διαθέτει σημαντική ναυτική δύναμη στην Κασπία. Στις αρχές του μήνα ο επικεφαλής του ιρανικού Ναυτικού Alireza Tangisiri, ανακοίνωσε ότι το Ιράν ξεκίνησε την ναυπήγηση μεγαλύτερων και πιο εξοπλισμένων πλοίων, ώστε να γίνει πραγματική ναυτική δύναμη.

Οι περισσότεροι Ρώσοι αναλυτές πιστεύουν πως πρόκειται μόνο για φιλόδοξα Ιρανικά προγράμματα, αλλά θεωρούν πως η Μόσχα μπορεί να ωφεληθεί από την πραγματοποίησή τους.

Η ύπαρξη μεγαλύτερου και ισχυρότερου ιρανικού στόλου στον Περσικό Κόλπο θα μείωνε το βάρος στο ρωσικό Ναυτικό για την αντιμετώπιση του αμερικανικού στόλου. Στην Κασπία Θάλασσα, η μεγαλύτερη παρουσία του Ιράν θα μείωνε την εξάπλωση της Τουρκικής επιρροής και θα προστάτευε τον εμπορικό δρόμο βορρά – νότου μεταξύ Ρωσίας και Ιράν. Έτσι, η Μόσχα αναζητεί τρόπους να βοηθήσει το Ιράν στην ναυπήγηση πλοίων, μέσω των ναυπηγείων της, παρόλα τα προβλήματα που έχουν.

Ρώσοι αναλυτές πιστεύουν πως η συγκυρία είναι ευνοϊκή για συνεργασία μεταξύ Ρωσίας και Ιράν, από πολλές απόψεις. Η Ρωσία μπορεί να προσφέρει στο Ιράν όχι μόνο όπλα για να τοποθετηθούν στα νέα πλοία, αλλά και ολοκληρωμένα πλοία. Εξάλλου, το Ιράν παρέλαβε πρόσφατα 3 ρωσικά υποβρύχια και έχει εμπειρία από τα ρωσικά ναυπηγεία.

Ένα μεγαλύτερο και ισχυρότερο ιρανικό Ναυτικό θα είχε ως αποτέλεσμα να επωμιστεί στο Ιράν μεγάλο μέρος της αντιμετώπισης των Αμερικανών στον Περσικό Κόλπο και τον Ινδικό Ωκεανό, καθώς το ρωσικό Ναυτικό δεν έχει την απαραίτητη δύναμη για να ανταπεξέλθει σ’ αυτή την αποστολή.

Οι Ρώσοι αναλυτές θα ήθελαν να δουν και την αύξηση της παρουσίας του Ιράν βορειότερα, στην Κασπία, εντός ορίων βέβαια, ώστε να συγκρατηθεί η Τουρκία. Η Μόσχα δεν θα ήθελε όμως να ενισχυθεί πάρα πολύ το Ιράν, ώστε να μην επεκταθεί αυτό στην πρώην Περσική Αυτοκρατορία, δηλαδή στην Αρμενία, το Τουρκμενιστάν, το Τατζικιστάν και άλλες χώρες βόρεια του Ιράν.

Το Ιράν από την πλευρά του προτιμά να αναπτύξει τα δικά του ναυπηγεία, παρά να εξαρτάται από τη Ρωσία. Πολλοί Ιρανοί φοβούνται μήπως η Ρωσία βρεθεί υπό ασφυκτική πίεση από τη Δύση, όπως τη δεκαετία του 1990 και διακόψει την ναυπήγηση των ιρανικών πλοίων.

Όμως, οι Ιρανοί αντιλαμβάνονται και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν και κυρίως την ικανότητα και τις δυνατότητες που έχουν στο να ναυπηγήσουν μόνοι τους τα πλοία τους. Για το λόγο αυτό θα ήθελαν να διαπραγματευτούν με τους Ρώσους, ακόμη και με τους Κινέζους.

Η Ρωσία δεν θα ήθελε να εμπλακεί η Κίνα στο Ιράν, αλλά όσο και να επιθυμεί να αναλάβει τη ναυπήγηση των ιρανικών πλοίων, οι οικονομικές της δυνατότητες είναι περιορισμένες. Η Μόσχα ανησυχεί για την Τουρκία και την επιρροή της στην Κασπία και τους διαδρόμους ανατολής – δύσης. Έτσι η Μόσχα θα προσπαθήσει να εξασφαλίσει μια στενή συνεργασία με την Τεχεράνη.

Ένα μεγάλο σχέδιο που έχει αρχίσει και πάλι να συζητείται είναι η κατασκευή ενός μεγάλου καναλιού μήκους 7.200 χιλιομέτρων που θα ενώσει την Κασπία θάλασσα με τον Περσικό Κόλπο. Ο σκοπός είναι η μεταφορά εμπορευμάτων. Οι συζητήσεις γίνονται εδώ και 5 χρόνια μεταξύ Ρωσίας, Ιράν και Ινδίας. Αναλυτές πιστεύουν πως έφτασε η ώρα για την υλοποίηση των σχεδίων.

Η δημιουργία ενός τέτοιου καναλιού, θα έδινε τεράστια ώθηση στο εμπόριο Βορρά – Νότου και θα μείωνε τα σχέδια της Τουρκίας για οδούς Ανατολής – Δύσης. Ταυτόχρονα, θα επέτρεπε στο Ιράν να μετακινήσει πολεμικά πλοία από τον Περσικό Κόλπο στην Κασπία Θάλασσα, εάν χρειαστεί, όπως έκανε η Ρωσία κατά την κρίση με την Ουκρανία, που μετέφερε πλοία της από την Κασπία στην Αζοφική Θάλασσα.

Ακόμη και αν δεν πραγματοποιηθεί κανένα από τα ρωσικά σχέδια, αποδεικνύεται ότι ο ανταγωνισμός της Ρωσίας με την Τουρκία στον Καύκασο δεν περιλαμβάνει μόνο το Ιράν, έχει φτάσει στη θάλασσα, προσθέτοντας νέες διαστάσεις στον γεωπολιτικό ανταγωνισμό.

ΠΗΓΗ: Cosmostatus

Άλλα τελευταία άρθρα Κατηγορίας