ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 26 Σεπτεμβρίου 1687: Μια βολή καταστρέφει τον Παρθενώνα

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 26 Σεπτεμβρίου 1687: Μια βολή καταστρέφει τον Παρθενώνα

Κατά την πολιορκία της Ακρόπολης των Αθηνών από τα Ενετικά στρατεύματα του στρατηγού Φρανσίσκο Μοροζίνι, βολές όλμων θέτουν φωτιά στην πυριτιδαποθήκη που είναι συγκεντρωμένη στον Παρθενώνα, που είχε από χρόνια μετατραπεί στο μεγάλο τζαμί της πόλης. Από την τρομακτική έκρηξη καταστρέφεται σημαντικό τμήμα του αρχαίου ναού για να μην ξαναχτιστεί ποτέ.

Ο ΣΤ΄ Βενετοτουρκικός Πόλεμος ξεκίνησε τρία χρόνια πριν, το 1684, ως συνέχεια της αποτυχημένης προσπάθειας των Οθωμανών να καταλάβουν την Βιέννη. Για πρώτη φορά, η Βενετία αποφάσισε τολμηρά να αναλάβει την πρωτοβουλία των κινήσεων αντί να αντιδρά στην επιθετικότητα των Οθωμανών και να εκστρατεύσει στον ελληνικό χώρο ανακτώντας και ενισχύοντας πολλές από τις παράλιες κτήσεις της. Η απόφαση ήταν σημαντική καθόσον, αν και το ναυτικό της παρέμενε ισχυρό, οι στρατιωτικές της δυνάμεις είχαν εξασθενίσει σημαντικά ως αποτέλεσμα του Κρητικού Πολέμου.

Παρόλα αυτά, ο ενετικός στόλος εκκίνησε καταλαμβάνοντας το νησί της Santa Maura (Λευκάδα) στις αρχές Αυγούστου και διεκπεραιώσε τον στρατό στην Αιτωλοακαρνανία με τις πόλεις του Αιτωλικού και του Μεσολογγίου να πέφτουν σύντομα στα χέρια της. Οι δυνάμεις τους ενισχύθηκαν σύντομα από Έλληνες αρματωλούς και εθελοντές. Ως τα τέλη Σεπτεμβρίου, οι Ενετοί του Μοροζίνι είχαν κυριαρχήσει στη Δυτική Στερεά και είχαν περάσει στην Πελοπόννησο ενώ η κατάληψη της Πρέβεζας τους εξασφάλισε όλο τον Αμβρακικό κόλπο.

Οι επιτυχίες του Μοροζίνι έτυχαν ενίσχυσης από τη Βενετία που έστειλε μισθοφόρους από το Ανόβερο και τη Σαξωνία καθώς και επιπλέον πλοία. Με τις δυνάμεις αυτές πέρασε στο Μωριά και μέσα στο καλοκαίρι κυριάρχησε στις σημαντικότερες πόλεις (Κορώνη, Καλαμάτα, Nαυαρίνο, Μεθώνη, Ναύπλιο, Πάτρα, Ναύπακτο, Ρίο και Αντίριο, Χλεμούτσι, Ακροκόρινθο, Μυστρά). Έχοντας απελευθερώσει όλη σχεδόν την Πελοπόννησο αφήνοντας μόνο το φρούριο της Μονεμβασιάς υπό πολιορκία, ο Μοροζίνι έλαβε το επίθετο “Peloponnesiacus” και συνέχισε προς την ανατολική Στερεά και την Αθήνα.

Στην Αττική, μετά από ταυτόχρονη απόβαση στην Ελευσίνα και στον Πειραιά, οι Ενετοί και Ανοβέριοι έθεσαν σύντομα την Ακρόπολη υπό πολιορκία, στήνοντας κανονιοστάσια στην Πνύκα και βομβαρδίζοντας την φρουρά. Οι Τούρκοι είχαν εκκενώσει την πόλη στέλνοντας τον πληθυσμό μακρυά αλλά πολλοί επέλεξαν να κλειστούν στην Ακρόπολη μαζί με τους στρατιώτες. Ο Παρθενώνας μετατράπηκε σε αποθήκη πυρομαχικών ενώ ο ναός της Αθηνάς Νίκης κατεδαφίστηκε για να μετατραπεί σε υλικό τοιχοποιίας που θα ενίσχυε τα αμυντικά τείχη.

Η Ακρόπολη εκείνη την εποχή έμοιαζε με όλα τα άλλα μεσαιωνικά κάστρα καθώς εκτός της φρουράς, εντός της κατοικούσαν και οι περισσότεροι αξιωματούχοι με τις οικογένειές τους και ο χώρος καλυπτόταν από πυκνοδομημένες οικίες. Οι οβίδες των Ενετών προκάλεσαν μεγάλες καταστροφές και απώλειες μεταξύ των Οθωμανών αλλά και στις αρχαιότητες, με αποθήκες πυρομαχικών να ανατινάσσονται τόσο στα Προπύλαια όσο και στον ίδιο τον Παρθενώνα. Αν κρίνουμε από τις πολλές απεικονίσεις της εποχής, η έκρηξη στον τελευταίο θα πρέπει να ήταν εντυπωσιακή. Μεγάλο τμήμα του ναού καταστράφηκε, ολόκληρη η στέγη εκμηδενίστηκε ενώ 300 άνθρωποι σκοτώθηκαν ακαριαία. Ωστόσο, παρά την καταστροφή, οι Τούρκοι δεν παραδόθηκαν ελπίζοντας στη σωτηρία από τους συμπατριώτες τους.

Πράγματι, οι τελευταίοι έφτασαν στη μορφή μιας ισχυρής δύναμης από τη Θήβα αλλά οι άνδρες του κόμητος Όττο Κένιγκσμαρκ κατόρθωσαν να τους αποκρούσουν. Μετά από αυτό, η τουρκική φρουρά παραδόθηκε. Αυτή ήταν και η τελευταία επιτυχία του Μοροζίνι και εφήμερη. Με τους Τούρκους να συγκεντρώνουν νέα στρατεύματα στη Θήβα, οι Ενετοί θα εγκαταλείψουν την Αθήνα και θα αφοσιωθούν στην άλωση του Negrοponte (Χαλκίδα) που όμως θα αποδειχθεί ισχυρότερος από ότι πίστευε και τελικά ο Μοροζίνι θα αποσυρθεί. Η καταστροφή του Παρθενώνα, που όλοι οι εμπλεκόμενοι θεωρούσαν απλά μια στρατιωτική θέση χωρίς συναισθηματική και καλλιτεχνική αξία, έγινε άδικα.

Το άρθρο ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 26 Σεπτεμβρίου 1687: Μια βολή καταστρέφει τον Παρθενώνα εμφανίστηκε πρώτα στο Πτήση & Διάστημα.

Ρεπορτάζ -Πηγή: Στάθης Βασιλείου Σύνδεσμος

Άλλα τελευταία άρθρα Κατηγορίας